- Qoşulub
- 23 Fevral 2026
- Mesajlar
- 18
Hüquq tələbəsi universitetdə oxuyarkən necə pul qazana bilər?
Hüquq fakültəsində oxuyan tələbələrin çoxunun bir vaxtdan sonra ağlına eyni sual gəlir: “Mən universiteti bitirməmiş necə pul qazana bilərəm?”
Bir tərəfdən dərslər, imtahanlar, kurs işləri var. Digər tərəfdən isə insan istəyir ki, öz pulunu qazansın və valideynindən asılı olmasın.
Əslində hüquq tələbəsinin bunun üçün kifayət qədər variantı var. Üstəlik, elə işlər tapmaq olar ki, həm pul qazanasan, həm də gələcəkdə hüquqşünas kimi işinə yarayacaq təcrübə toplayasan.
Hüquq şirkətində köməkçi işləmək. Ən yaxşı variantlardan biri budur.
Hüquq şirkətlərində və vəkillərin yanında tələbələrə köməkçi kimi ehtiyac ola bilər. İlk vaxtlar sizə çox ciddi hüquqi işlər tapşırılmaya bilər. Məsələn, qanun maddəsi axtarmaq, sənədləri toplamaq, məhkəmə qərarlarını tapmaq, sənədləri qaydaya salmaq kimi işlər görə bilərsiniz. Amma bunun böyük üstünlüyü var. Universitetdə oxuduğunuz qanunun real həyatda necə işlədiyini görürsünüz.
Məsələn, dərsdə “iddia ərizəsi” haqqında oxuyursunuz. İşdə isə həmin ərizənin necə yazıldığını, hansı sənədlərin əlavə edildiyini və məhkəməyə necə təqdim olunduğunu görürsünüz.
Bu təcrübə sonradan iş axtaranda sizə çox kömək edə bilər.
Ödənişli təcrübə proqramları. “Təcrübə” deyəndə ağlınıza avtomatik olaraq “pulsuz işləmək” gəlməsin. Bəzi şirkətlər və təşkilatlar tələbələr üçün ödənişli təcrübə proqramları elan edir.
Məsələn, hüquq üzrə part-time və ödənişli təcrübə proqramları da elan olunub. Belə proqramlar tələbəyə həm işləməyə, həm də universiteti davam etdirməyə imkan verir.
Amma hər təcrübə proqramı ödənişli deyil. Ona görə müraciət etməzdən əvvəl əməkhaqqı məsələsini soruşmaqdan çəkinməyin.
“Təcrübə ödənişlidir?” sualını vermək ayıb deyil. Ərizə və digər sənədlərin hazırlanmasına kömək edin. Əgər artıq müəyyən qədər hüquqi bilik toplamısınızsa, insanlara sadə hüquqi müraciətlərin hazırlanmasında kömək edə bilərsiniz.
Məsələn, ərizə, şikayət, vəsatət və digər sənədlərin hazırlanması ilə bağlı xidmət göstərə bilərsiniz.
Bu sahədə diqqətli olmaq lazımdır. Hüquq tələbəsi özünü vəkil kimi təqdim etməməli və qanunla yalnız vəkilə və ya digər səlahiyyətli şəxslərə aid edilən fəaliyyəti həyata keçirməməlidir.
Yəni məqsəd “vəkil kimi işləmək” yox, bildiyiniz çərçivədə qanuni şəkildə xidmət göstərməkdir.
Aşağı kurs tələbələrinə dərs keçmək
Məsələn, sən 3-cü kursdasan və Mülki hüququ yaxşı bilirsən.
Niyə 1-ci və ya 2-ci kursda oxuyan tələbəyə həmin fənni izah etməyəsən?
Bir çox tələbə dərsdə başa düşmədiyi mövzunu başqa tələbədən daha rahat öyrənir.
Bunun üçün xüsusi ofis də lazım deyil. Onlayn şəkildə də dərs keçmək mümkündür.
Əgər bir neçə tələbə tapsanız, qrup şəklində dərs keçib daha yaxşı gəlir əldə etmək də olar.
Amma bir şərtlə: özünüz yaxşı bilmədiyiniz fənni başqasına öyrətməyə çalışmayın.
Hüquqi məqalələr yazmaq
Yazmağı bacarırsınızsa, bundan da istifadə etmək olar.
Hüquq saytları üçün məqalələr yaza bilərsiniz.
Məsələn:
Bunun yaxşı tərəfi odur ki, yazdığınız hər məqalə sizi həmin mövzu üzrə bir az da məlumatlandırır.
Yəni həm pul qazanırsınız, həm də oxuyursunuz.
Hüquqi tərcümə etmək
İngilis və ya rus dilini yaxşı bilirsinizsə, bu sizin üçün əlavə qazanc mənbəyi ola bilər.
Hüquqi sənədlərin, məqalələrin və müxtəlif materialların tərcüməsinə ehtiyac olur.
Amma burada adi dil bilmək kifayət etmir. Hüquqi terminləri də düzgün bilmək lazımdır.
Məsələn, bir termini adi lüğətdən tapıb olduğu kimi tərcümə etmək bəzən tamamilə başqa hüquqi məna yarada bilər.
Ona görə bu işə başlamazdan əvvəl hüquqi terminologiyanızı yaxşılaşdırmaq faydalıdır.
Sosial media üçün hüquqi məzmun hazırlamaq
İndi bir çox hüquqşünas və hüquq şirkəti Instagram, TikTok və digər platformalarda hüquqi mövzularda paylaşım edir.
Amma hər hüquqşünas oturub post yazmaq və video üçün ssenari hazırlamaq istəmir.
Əgər həm hüquqdan başınız çıxır, həm də sosial mediada marağınız varsa, bu sahədə özünüzə iş tapa bilərsiniz.
Məsələn, vəkil sizə mövzu verir:
“İşçi işdən çıxarılarkən hansı hüquqlara malikdir?”
Siz isə həmin mövzunu 500 sözlük məqaləyə və ya 1 dəqiqəlik video ssenarisinə çevirirsiniz. Bu da sizin üçün gəlir mənbəyi ola bilər.
Hüquqi araşdırma aparmaq
Bəlkə də hüquq tələbəsinin sata biləcəyi ən yaxşı bacarıqlardan biri budur. Məsələn, hüquqşünas sizə deyir:
“Bu məsələ ilə bağlı məhkəmələrin mövqeyini tap.”
Siz qanunvericiliyə, məhkəmə qərarlarına baxıb lazımi məlumatları toplayırsınız.
Bunun üçün əvvəlcə qanunvericilik bazasında düzgün axtarış etməyi, məhkəmə qərarlarını tapmağı və oxuduğunuz məlumatı qısa şəkildə təqdim etməyi öyrənmək lazımdır.
Bunu yaxşı bacaran tələbə sonradan iş tapmaqda da çətinlik çəkmir.
Hüquqdan kənar iş də işləmək olar
Bütün bunlara baxmayaraq, bir şeyi də unutmayaq.
Hər hüquq tələbəsinin mütləq hüquq şirkətində işləməsi şərt deyil.
Əgər hazırda pula ehtiyacınız varsa və hüquq sahəsində iş tapa bilmirsinizsə, başqa işdə işləmək də normaldır.
Kuryer, satış, operator, müəllimlik və başqa işlərdə işləməkdə heç bir problem yoxdur.
Sadəcə imkan yarananda hüquq sahəsində təcrübə toplamağa çalışın.
Çünki universiteti bitirəndə CV-də yalnız:
“4 il hüquq fakültəsində oxumuşam" yazılması ilə
“4 il hüquq fakültəsində oxumuşam, 2 il hüquq şirkətində işləmişəm və bir neçə hüquqi layihədə iştirak etmişəm”
yazılması arasında ciddi fərq var.
Bəs 1-ci kurs tələbəsi nə etsin?
Əgər birinci kursdasınızsa, “mənə kim iş verəcək?” deyə çox narahat olmayın.
İlk növbədə özünüzə bacarıq yığın.
Məsələn:
Ən yaxşısı həm pul, həm təcrübədir
Əgər qarşınızda iki seçim varsa:
A) Ayda 700 manat verən, amma hüquqla heç bir əlaqəsi olmayan iş;
B) Ayda 300–400 manat verən, amma hüquq şirkətində sizə real təcrübə qazandıran iş;
və maddi vəziyyətiniz imkan verirsə, ikinci variantı ciddi düşünmək olar.
Çünki bu gün 300 manat qazandığınız iş sabah sizə 1000 manatlıq işə keçmək üçün təcrübə verə bilər.
Amma əlbəttə, hər kəsin maddi vəziyyəti fərqlidir. Tələbənin pula ciddi ehtiyacı varsa, daha yüksək maaşlı işi seçməsi də tam normaldır.
Bir məsləhət
Universitetdə oxuyarkən özünüzə belə bir sual verin:
“Mən diplomu alanda işəgötürənə nə göstərəcəyəm?”
CV-də yalnız diplomunuz olmasın.
Bir neçə məqaləniz, iştirak etdiyiniz layihələr, təcrübə keçdiyiniz yerlər, hazırladığınız hüquqi araşdırmalar və əldə etdiyiniz real bacarıqlar olsun.
Çünki hüquqşünaslıqda diplom başlanğıcdır.
İşi isə bacarıq tapır.
Əgər siz də hüquq tələbəsisinizsə, maraqlıdır: universitetdə oxuyarkən hansı işdə işləyirsiniz və ya pul qazanmaq üçün nə edirsiniz?
Ərizə hazırlamağı bacarmayan hüquq tələbələri Erizem.az veb saytı vasitəsi ilə ərizə hazırlayaraq vətəndaşlara xidmət göstərib, onlardan ərizə sifarişi alıb, həmin ərizəni sayt vasitəsi ilə hazılaya və qazanc əldə edə bilərsiniz.
Hüquqlar.az forumunda öz təcrübənizi digər tələbələrlə bölüşə bilərsiniz.
Hüquq fakültəsində oxuyan tələbələrin çoxunun bir vaxtdan sonra ağlına eyni sual gəlir: “Mən universiteti bitirməmiş necə pul qazana bilərəm?”
Bir tərəfdən dərslər, imtahanlar, kurs işləri var. Digər tərəfdən isə insan istəyir ki, öz pulunu qazansın və valideynindən asılı olmasın.
Əslində hüquq tələbəsinin bunun üçün kifayət qədər variantı var. Üstəlik, elə işlər tapmaq olar ki, həm pul qazanasan, həm də gələcəkdə hüquqşünas kimi işinə yarayacaq təcrübə toplayasan.
Hüquq şirkətində köməkçi işləmək. Ən yaxşı variantlardan biri budur.
Hüquq şirkətlərində və vəkillərin yanında tələbələrə köməkçi kimi ehtiyac ola bilər. İlk vaxtlar sizə çox ciddi hüquqi işlər tapşırılmaya bilər. Məsələn, qanun maddəsi axtarmaq, sənədləri toplamaq, məhkəmə qərarlarını tapmaq, sənədləri qaydaya salmaq kimi işlər görə bilərsiniz. Amma bunun böyük üstünlüyü var. Universitetdə oxuduğunuz qanunun real həyatda necə işlədiyini görürsünüz.
Məsələn, dərsdə “iddia ərizəsi” haqqında oxuyursunuz. İşdə isə həmin ərizənin necə yazıldığını, hansı sənədlərin əlavə edildiyini və məhkəməyə necə təqdim olunduğunu görürsünüz.
Bu təcrübə sonradan iş axtaranda sizə çox kömək edə bilər.
Ödənişli təcrübə proqramları. “Təcrübə” deyəndə ağlınıza avtomatik olaraq “pulsuz işləmək” gəlməsin. Bəzi şirkətlər və təşkilatlar tələbələr üçün ödənişli təcrübə proqramları elan edir.
Məsələn, hüquq üzrə part-time və ödənişli təcrübə proqramları da elan olunub. Belə proqramlar tələbəyə həm işləməyə, həm də universiteti davam etdirməyə imkan verir.
Amma hər təcrübə proqramı ödənişli deyil. Ona görə müraciət etməzdən əvvəl əməkhaqqı məsələsini soruşmaqdan çəkinməyin.
“Təcrübə ödənişlidir?” sualını vermək ayıb deyil. Ərizə və digər sənədlərin hazırlanmasına kömək edin. Əgər artıq müəyyən qədər hüquqi bilik toplamısınızsa, insanlara sadə hüquqi müraciətlərin hazırlanmasında kömək edə bilərsiniz.
Məsələn, ərizə, şikayət, vəsatət və digər sənədlərin hazırlanması ilə bağlı xidmət göstərə bilərsiniz.
Bu sahədə diqqətli olmaq lazımdır. Hüquq tələbəsi özünü vəkil kimi təqdim etməməli və qanunla yalnız vəkilə və ya digər səlahiyyətli şəxslərə aid edilən fəaliyyəti həyata keçirməməlidir.
Yəni məqsəd “vəkil kimi işləmək” yox, bildiyiniz çərçivədə qanuni şəkildə xidmət göstərməkdir.
Aşağı kurs tələbələrinə dərs keçmək
Məsələn, sən 3-cü kursdasan və Mülki hüququ yaxşı bilirsən.
Niyə 1-ci və ya 2-ci kursda oxuyan tələbəyə həmin fənni izah etməyəsən?
Bir çox tələbə dərsdə başa düşmədiyi mövzunu başqa tələbədən daha rahat öyrənir.
Bunun üçün xüsusi ofis də lazım deyil. Onlayn şəkildə də dərs keçmək mümkündür.
Əgər bir neçə tələbə tapsanız, qrup şəklində dərs keçib daha yaxşı gəlir əldə etmək də olar.
Amma bir şərtlə: özünüz yaxşı bilmədiyiniz fənni başqasına öyrətməyə çalışmayın.
Hüquqi məqalələr yazmaq
Yazmağı bacarırsınızsa, bundan da istifadə etmək olar.
Hüquq saytları üçün məqalələr yaza bilərsiniz.
Məsələn:
- İşçi hansı hallarda işdən çıxarıla bilər?
- Kirayə müqaviləsi bağlayarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
- Aliment necə tələb olunur?
- Borc qaytarılmırsa nə etmək olar?
- Məhkəməyə necə müraciət etmək olar?
Bunun yaxşı tərəfi odur ki, yazdığınız hər məqalə sizi həmin mövzu üzrə bir az da məlumatlandırır.
Yəni həm pul qazanırsınız, həm də oxuyursunuz.
Hüquqi tərcümə etmək
İngilis və ya rus dilini yaxşı bilirsinizsə, bu sizin üçün əlavə qazanc mənbəyi ola bilər.
Hüquqi sənədlərin, məqalələrin və müxtəlif materialların tərcüməsinə ehtiyac olur.
Amma burada adi dil bilmək kifayət etmir. Hüquqi terminləri də düzgün bilmək lazımdır.
Məsələn, bir termini adi lüğətdən tapıb olduğu kimi tərcümə etmək bəzən tamamilə başqa hüquqi məna yarada bilər.
Ona görə bu işə başlamazdan əvvəl hüquqi terminologiyanızı yaxşılaşdırmaq faydalıdır.
Sosial media üçün hüquqi məzmun hazırlamaq
İndi bir çox hüquqşünas və hüquq şirkəti Instagram, TikTok və digər platformalarda hüquqi mövzularda paylaşım edir.
Amma hər hüquqşünas oturub post yazmaq və video üçün ssenari hazırlamaq istəmir.
Əgər həm hüquqdan başınız çıxır, həm də sosial mediada marağınız varsa, bu sahədə özünüzə iş tapa bilərsiniz.
Məsələn, vəkil sizə mövzu verir:
“İşçi işdən çıxarılarkən hansı hüquqlara malikdir?”
Siz isə həmin mövzunu 500 sözlük məqaləyə və ya 1 dəqiqəlik video ssenarisinə çevirirsiniz. Bu da sizin üçün gəlir mənbəyi ola bilər.
Hüquqi araşdırma aparmaq
Bəlkə də hüquq tələbəsinin sata biləcəyi ən yaxşı bacarıqlardan biri budur. Məsələn, hüquqşünas sizə deyir:
“Bu məsələ ilə bağlı məhkəmələrin mövqeyini tap.”
Siz qanunvericiliyə, məhkəmə qərarlarına baxıb lazımi məlumatları toplayırsınız.
Bunun üçün əvvəlcə qanunvericilik bazasında düzgün axtarış etməyi, məhkəmə qərarlarını tapmağı və oxuduğunuz məlumatı qısa şəkildə təqdim etməyi öyrənmək lazımdır.
Bunu yaxşı bacaran tələbə sonradan iş tapmaqda da çətinlik çəkmir.
Hüquqdan kənar iş də işləmək olar
Bütün bunlara baxmayaraq, bir şeyi də unutmayaq.
Hər hüquq tələbəsinin mütləq hüquq şirkətində işləməsi şərt deyil.
Əgər hazırda pula ehtiyacınız varsa və hüquq sahəsində iş tapa bilmirsinizsə, başqa işdə işləmək də normaldır.
Kuryer, satış, operator, müəllimlik və başqa işlərdə işləməkdə heç bir problem yoxdur.
Sadəcə imkan yarananda hüquq sahəsində təcrübə toplamağa çalışın.
Çünki universiteti bitirəndə CV-də yalnız:
“4 il hüquq fakültəsində oxumuşam" yazılması ilə
“4 il hüquq fakültəsində oxumuşam, 2 il hüquq şirkətində işləmişəm və bir neçə hüquqi layihədə iştirak etmişəm”
yazılması arasında ciddi fərq var.
Bəs 1-ci kurs tələbəsi nə etsin?
Əgər birinci kursdasınızsa, “mənə kim iş verəcək?” deyə çox narahat olmayın.
İlk növbədə özünüzə bacarıq yığın.
Məsələn:
- qanunvericilikdə axtarış etməyi öyrənin;
- Word proqramını yaxşı öyrənin;
- düzgün hüquqi mətn yazmağı məşq edin;
- ingilis dilinizi inkişaf etdirin;
- məhkəmə qərarları oxuyun;
- hüquqşünasların yanında təcrübə imkanları axtarın.
Ən yaxşısı həm pul, həm təcrübədir
Əgər qarşınızda iki seçim varsa:
A) Ayda 700 manat verən, amma hüquqla heç bir əlaqəsi olmayan iş;
B) Ayda 300–400 manat verən, amma hüquq şirkətində sizə real təcrübə qazandıran iş;
və maddi vəziyyətiniz imkan verirsə, ikinci variantı ciddi düşünmək olar.
Çünki bu gün 300 manat qazandığınız iş sabah sizə 1000 manatlıq işə keçmək üçün təcrübə verə bilər.
Amma əlbəttə, hər kəsin maddi vəziyyəti fərqlidir. Tələbənin pula ciddi ehtiyacı varsa, daha yüksək maaşlı işi seçməsi də tam normaldır.
Bir məsləhət
Universitetdə oxuyarkən özünüzə belə bir sual verin:
“Mən diplomu alanda işəgötürənə nə göstərəcəyəm?”
CV-də yalnız diplomunuz olmasın.
Bir neçə məqaləniz, iştirak etdiyiniz layihələr, təcrübə keçdiyiniz yerlər, hazırladığınız hüquqi araşdırmalar və əldə etdiyiniz real bacarıqlar olsun.
Çünki hüquqşünaslıqda diplom başlanğıcdır.
İşi isə bacarıq tapır.
Əgər siz də hüquq tələbəsisinizsə, maraqlıdır: universitetdə oxuyarkən hansı işdə işləyirsiniz və ya pul qazanmaq üçün nə edirsiniz?
Ərizə hazırlamağı bacarmayan hüquq tələbələri Erizem.az veb saytı vasitəsi ilə ərizə hazırlayaraq vətəndaşlara xidmət göstərib, onlardan ərizə sifarişi alıb, həmin ərizəni sayt vasitəsi ilə hazılaya və qazanc əldə edə bilərsiniz.
Hüquqlar.az forumunda öz təcrübənizi digər tələbələrlə bölüşə bilərsiniz.